Kaliper Şaft Burcu nedir?
Bu burç, genellikle bronz, sinterlenmiş metal veya kompozit malzemeden imal edilen ince cidarlı bir yatak parçasıdır. Kaliper gövdesindeki şaft yatağı deliğine basılarak monte edilir ve ayar şaftının dönme hareketini düşük sürtünmeyle destekler. Burç, şaft ile gövde arasında doğrudan metal-metal teması engelleyerek her iki parçanın da erken aşınmasını önler.
Burç montajında şaft yüzeyinin ince gres tabakasıyla yağlanması, ilk çalıştırmadaki kuru sürtünmeyi azaltır.
Kaliper Şaft Burcu görevleri nelerdir?
- Yataklama: Ayar şaftının kaliper gövdesi içinde düşük sürtünmeyle dönmesini sağlar.
- Boşluk kontrolü: Şaftın radyal ve eksenel oynamasını üretici toleransları içinde sınırlar.
- Aşınma koruması: Şaft ile gövde arasında doğrudan metal temasını önleyerek her iki yüzeyi de korur.
- Sızdırmazlık desteği: Bitişik keçe ve conta elemanlarının doğru oturmasına referans yüzey sağlar.
- Titreşim sönümleme: Fren sırasında oluşan mikro titreşimleri kısmen sönümler.
Kaliper Şaft Burcu arızasının belirtileri nelerdir?
Burç aşındığında şaftta radyal boşluk artar, bu da balata ayar mekanizmasında hassasiyet kaybına ve düzensiz balata aşınmasına yol açar. Fren sırasında kaliperden gelen metalik tıkırtı veya gıcırtı sesi, şaftın gövde içinde fazladan oynadığının işaretidir. İleri aşınmada şaft yatağında oval deformasyon oluşabilir ve ayar mekanizması sertleşip tam kavramayabilir. Toz ve nem girişi nedeniyle burç yüzeyinde korozyon lekeleri görülmesi de bir başka tipik belirtidir. Aşırı aşınmış burçlarda şaftın kendisinde de yüzey hasarı oluşabileceğinden, sadece burcun değil şaftın da ölçüsel kontrolden geçirilmesi gerekir.
Kaliper Şaft Burcu nasıl kontrol edilir?
Kontrol için kaliper sökülerek şaft çıkarılır ve burç iç yüzeyi gözle incelenir; çizik, ovalleşme veya renk değişimi aranır. Şaft üzerine kumpasla ölçüm yapılarak çap ölçüsü üretici toleransıyla karşılaştırılır. Şaft burca yeniden takılıp elle döndürülerek sertlik veya fazla boşluk hissedilip hissedilmediği kontrol edilir. Radyal boşluk saat komparatörüyle ölçülebilir.
Değişimde nelere dikkat edilmelidir?
- Doğru ölçü: Burç iç çapı, kullanılan şaft ölçüsüne tam uymalıdır.
- Basma yöntemi: Burç, gövdeye uygun baskı aparatıyla eğilmeden ve zorlanmadan takılmalıdır.
- Yağlama: Montaj öncesi ve periyodik bakımda uygun gres kullanılmalıdır.
- Keçe kontrolü: Burçle birlikte bitişik keçe ve conta elemanları da kontrol edilip gerekirse yenilenmelidir.
- Fonksiyon testi: Montaj sonrası balata ayar mekanizmasının serbest ve hassas çalıştığı doğrulanmalıdır.
- Şaft yüzeyi: Yeni burç yorulmuş bir şaftla eşleştirilirse kısa sürede tekrar aşınabileceğinden şaft yüzeyi de değerlendirilmelidir.
Kaliper Şaft Burcu seçimi nasıl yapılır?
Seçimde kaliper modeli, şaft çapı ve burç malzemesi (bronz/sinter/kompozit) doğrulanmalıdır. Aracın güncel OE servis kılavuzu esas alınmalıdır. Burç malzemesi seçiminde, aracın çalışma koşulları (toz, nem, sıcaklık) dikkate alınmalı ve orijinal parça özelliklerine en yakın malzeme tercih edilmelidir.
Kaliper Şaft Burcu - Genel Bilgiler| Özellik | Açıklama |
|---|
| Uygulama | Disk fren kaliperi ayar şaftı yataklaması |
| Malzeme | Bronz, sinterlenmiş metal veya kompozit |
| Montaj | Kaliper gövdesine baskı ile geçme |
| Fonksiyon | Düşük sürtünmeli dönme yataklaması |
| Bakım aralığı | Periyodik fren bakımlarında görsel/boşluk kontrolü |
Bakım ve ömür
Kaliper şaft burcunun ömrü, uygun gres kullanımına ve toz/nem girişinden korunmasına bağlıdır. Periyodik fren bakımlarında burç bölgesinin temizlenip yeniden yağlanması aşınmayı geciktirir. Keçelerin hasarlı olması durumunda içeri giren kir ve nem burç ömrünü kısaltacağından keçe kontrolü ihmal edilmemelidir. Tuzlu yol koşullarında çalışan araçlarda burç bölgesinin ek sıklıkta temizlenmesi önerilir.
VADEN Kaliper Şaft Burcu
VADEN, çeşitli kaliper ailelerine uygun şaft burçlarını OE eşdeğeri malzeme ve tolerans standartlarında üretir. Hassas yataklama ile balata ayar mekanizmasının uzun ömürlü ve güvenilir çalışmasını destekler. Doğru boyut toleransı ve malzeme kalitesiyle, ağır ticari araçlarda balata ayar mekanizmasının hassasiyetini uzun süre korumaya yönelik bir çözüm sunar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Kaliper şaft burcu ne işe yarar
Ayar şaftının kaliper gövdesi içinde düşük sürtünmeyle ve boşluksuz dönmesini sağlayan yatak elemanıdır.
Burç aşındığında ne olur
Şaftta radyal boşluk artar, balata ayar mekanizmasında hassasiyet kaybı ve metalik tıkırtı sesi görülebilir.
Burç değişiminde hangi ölçüm yapılmalı
Şaft çapı kumpasla ölçülüp üretici toleransıyla karşılaştırılmalı, radyal boşluk saat komparatörüyle kontrol edilmelidir.
Burç montajında yağlama gerekli mi
Evet, montaj öncesi ve periyodik bakımda ince gres tabakası kuru sürtünmeyi ve erken aşınmayı önler.
Burç ile keçe birlikte mi kontrol edilmeli
Evet, burç değişiminde bitişik keçe ve conta elemanları da kontrol edilip gerekirse yenilenmelidir.
